أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

443

قانون ( فارسى )

گوشت غذائيش ، ميوه‌جات ، داروهاى ماليدنى ، پمادها و پاشيدنيها همگى سردىبخش و رطوبت‌زا باشند . در حد ميانگين ورزش كند . اوّل آب سرد بر دست و پايش بريزند و بعد از آن با آب شيرين آب‌تنى كند . در آبزنى بنشيند كه آبش ولرم باشد . يكهو او را در آب سرد اندازند و همهء جسمش در آب فرو رود . پياپى آب بر پاهايش پاشند . بايد وسيلهء داروهايى كه بسيار گرمى بخش نيستند اسهال شود . داروهاى ادرارآورى بخورد كه گرمى زياد نداشته باشند مانند : شربت گل ، داروى مسهل به كه مناسب حال اينها است . داروى تركيبى زير هم ادرارآور ، هم اسهال‌آور و هم مسكن درد مفاصل است . نسخه : بزر خربزه ، بزر خيار ، شنبليد سفيد و انار دشتى از هريك يك جزء . افيون يك سوم جزء . همه را باهم مخلوط كن ، به وزن چهار درهم از آن با چهار درهم شكر بخورند ، فورا بهره‌رسان است . ماليدنيها اين را بدان ! اگر داروى پاشيدنى يا ماليدنى سرد گيرنده مانند صندل باشد ممكن است بيمار را به درد آورد ؛ پس بايد هم به حالت ولرم و هم نرم باشد . اگر ديدى كه بيمار از داروهاى سردى بخش - كه جاى درد را كش مىدهند - آزار بسيار ديد ، داروى سستى بخش از قبيل : ميبه ( شراب سيكى ) ، روغن گل و قيروطى به كار بر . پارچه‌اى را در آب و سركه خيس كن و بر دارو گذار ! شاخه‌هاى نازك نى سبز را بفشرند و آبش را بر جاى درد مفاصل مالند فورا درد تسكين يابد . نسخهء ديگر : بلوط را نرم و خوب بكوب و بگذار با آب بر آتش بجوشد تا بسيار خوب مىپزد و مدت يك ساعت بر جاى درد بمال ! اگر ديدى كه بيمار درد مفاصل از داروهاى سردى بخش نمىرمد و از غلظت يافتن داروهاى سردى بخش و كش دهندهء درد بسيار به درد نمىآيد ، داروهاى زير همه در معالجه‌اش خوب و مفيدند : كاسنى ، آب تاجريزى ، آب هميشه بهار ، آب سفيد مرز ، آب خيارچنبر خوردنى ، آب كدو و امثال آنها . گذاشتن پيه بر جاى درد ، خربزه هم بر جاى درد بگذارى خوب است كه هم سردى بخش است و هم نرم‌كننده . لعاب اسفرزه نيز در سردى بخشيدن بسيار تأثيربخش است . نسخهء ديگر : صندل ، خشخاش شاخدار و امثال آن درد را تسكين دهند ، امّا بايد بگذارى و زود بردارى . داروى تركيبى زير در علاج بقاياى درد مفاصل و نقرس كه از مادهء گرم به وجود آمده باشند بسيار مفيد است .